Laatst bijgewerkt op 13 april 2022

Italiaans ijs 🍨 Gelato
Geschiedenis, ijssmaken en soorten

Gianni van Alle Italiaanse - Author
Gianni van Alle Italiaanse

Waarom is Italiaans ijs zo beroemd? Wat is het verschil met roomijs? Alle antwoorden over het heerlijke Italiaanse dessert, geschreven door Italianen in Nederland.

Italiaans ijs met drie kleuren zoals de italiaanse vlag: rood, groen en wit
Het ijshoorntje dat we speciaal voor deze pagina hebben gemaakt! Groen kiwi-ijs, rood kersen-ijs en wit citroen sorbetijs. Alle smaken uit ons receptenboek

Italiaans ijs

IJs, of 🔊 gelato, zoals we in Italië zeggen, is een van de beroemdste culinaire specialiteiten die met ons land wordt geassocieerd.

Italië staat met name bekend om het ambachtelijke ijs (🔊 gelato artigianale), het ijs dat rechtstreeks in de ijssalon wordt gemaakt en verkocht.
Ambachtelijk ijs verschilt van verpakt ijs (🔊 gelato artigianale), van industriële productie.


Waarom is italiaans ijs zo beroemd?

Italiaans ijs uit de ijssalon is beroemd omdat het gemaakt is met verse ingrediënten en omdat het een beperkte hoeveelheid suikers, vetten en zuivelproducten bevat. Maar suiker en vet zijn belangrijk voor het maken van een zacht en romig ijs.
Dankzij de uitgebalanceerde ingrediënten is Italiaans ijs, vooral fruitijs, een mogelijk alternatief voor een zomerse maaltijd.

Deze pagina is een overzicht van Italiaans ijs: we beginnen met de lijst met de meest populaire ijssmaken, met links naar de recepten op Alle Italiaanse.



50 heerlijke ijssmaken

IJs
Alle Italiaanse

Heerlijke ijsrecepten met de ijsmachine

👉 Onze beste en romigste ijssmaken in een handig e-book

IJs recepten boek - Alle Italiaanse

Alles wat je wilt weten om zelf een perfect ijsje met de ijsmachine te maken

Bekijk

Op deze pagina


Wij zijn Italianen in Nederland en we schrijven deze pagina ook om ons Nederlands te oefenen. Vergeef ons als ons schrijven soms creatief is. 🙂


Italiaans leren 🇮🇹

De Italiaanse woorden van deze pagina:

🔊 Gelato IJs
🔊 Gelato italiano Italiaans ijs
🔊 Gelateria IJssalon
🔊 Cono gelato IJs hoorn

Bekijk onze pagina over handige zinnen en woorden van de Italiaanse taal.

Soorten Italiaans ijs

In de ijssalon vind je twee soorten Italiaanse ijssmaken: die op basis van melk en die met fruit gemaakt met water.

  • IJs met melk en slagroom wordt in Italië 🔊 crema (in het meervoud: 🔊 le creme) genoemd. De basissmaak is fiordilatte, gemaakt met slagroom en melk; en vanille-ijs, chocolade-ijs, pistache-ijs, koekjesjis: het zijn allemaal creme.

    Een zelfgemaakt  tiramisu ijs uit ons receptenboek
    Een zelfgemaakt tiramisu ijs uit ons receptenboek

    In de ijssaloon bevatten deze jssmaken eieren, maar thuis kun je ze gemakkelijk zonder maken.

  • Fruit ijssmaken, 🔊 gusti frutta in het Italiaans.
    Sommige fruitsmaken bevatten ook melk. Aardbeienijs kan bijvoorbeeld romig gemaakt worden met melk en slagroom; of gewoon met fruit, water en suiker als een sorbetijs.

    Een Italiaans aardbeien ijshoorntje gemaakt met melk en slagroom
    Een aardbeien ijshoorntje die we hebben gemaakt met melk en slagroom

Typisch Italiaanse ijssmaken

Een lijst met de meest populaire ijssmaken van Italiaanse ijssalons: uit onze website Alle Italiaanse en uit ons receptenboek.

Italiaans ijs in Assisi, Italië
Italiaans ijs in Assisi, Italië Foto: Chris Light
  • 🍋 Citroen-ijs en citroen sorbetijs

    In het Italiaans: 🔊 gelato al limone

    Het klimaat van veel gebieden van het Italiaanse schiereiland is perfect geschikt voor de teelt van citroenen. De citroenen van Amalfi kust en Sorrento zijn beroemd, evenals de limoncello van die landen.

    Wij maken citroenijs op verschillende manieren.
    We deelden bijvoorbeeld het citroen sorbetijs recept, een speciaal sorbetijs omdat het eiwit bevat om romigheid toe te voegen. Het resultaat is uitzonderlijk: zoals de binnenkant van het Liuk ijs.

    Het citroen sorbetijs die we voor dit recept hebben gemaakt
    Het citroen sorbetijs die we voor dit recept hebben gemaakt. Je kunt de kleine stukjes citroenschil zien

    Een heel andere manier om citroenijs te maken is door roomijs te aromatizeren met citroenschil. In ons receptenboek voegen we ook Limoncello toe!

    Limoncello ijs
    Limoncello ijs uit ons receptenboek


  • 🍓 Aardbeienijs

    In het Italiaans: 🔊 gelato alla fragola

    Er zijn ook minstens twee manieren om zelf aardbeienijs te maken: romig met melk en slagroom (maar zonder eieren!), of als sorbetijs.

    In de aardbeien sorbetijs voegen we geen eiwit toe, alleen water en suiker; je herkent het aan de felrode kleur van de aardbeien, niet afgezwakt door het wit van de zuivelproducten.

    aardbeien sorbetijs
    Je kunt ook sorbetijs maken met bevroren fruit: makkelijk en snel

  • Frambozen ijs

    In het Italiaans: 🔊 gelato al lampone

    Frambozen ijs is bijna altijd een sorbetijs. Bekijk ons framboos sorbetijs recept met de ijsmachine.


  • 🍒 Kersenijs

    In het Italiaans: 🔊 gelato alle ciliegie

    Kersen ijs is een van onze favoriete ijssmaken. Hier schrijven we het kersen sorbetijs recept.

    Je kunt ook bevroren kersen gebruiken: een praktische oplossing om ook buiten het seizoen lekker ijs te eten.

    Een kersensorbet gemaakt met water en zonder melk
    Een kersensorbet gemaakt met water en zonder melk, uit ons receptenboek

  • 🥭 Mango-ijs

    🔊 Gelato al mango

    In Italiaanse ijssalons vind je mango-ijs in twee versies: mango-ijs met melk en slagroom, lichtgeel van kleur en heel romig. Of sorbetijs, met een felgele kleur: kouder in de mond en met een intensere mango-smaak.

    Een mango sorbetijs gemaakt met water en zonder melk
    Een mango sorbetijs gemaakt met water en zonder melk, uit ons receptenboek
  • 🍌 Bananenijs

    In het Italiaans: 🔊 gelato alla banana

    Bananenijs is een van de ijssmaken die we thuis het meest bereiden: eigenlijk maakt banaan ijs romiger. Als we hunkeren naar een caloriearm ijs, gebruiken we het om veganistisch ijs te maken, in plaats van slagroom.


  • Fiordilatte 🐄 ijs basisrecept met melk

    🔊 fiordilatte

    In het Italiaans wordt het ijs basisrecept fiordilatte genoemd, het ijs met de hoofdingrediënten: melk, slagroom, suiker en water.

    Zelfgemaakt Italiaans ijs fiordilatte hoorntje

    Fiordilatte is het recept waarop vele andere ijssmaken zijn gebaseerd die je ook zonder eieren zelf kunt maken: chocolade-ijs, pistache-ijs, koffie-ijs of ons delicate perenijs.


  • Roomijs met eieren

    🔊 gelato alla crema

    Het basisrecept van ijs met eieren in Italië heet gusto crema: je herkent het aan zijn lichtgele kleur, terwijl de fiordilatte wit is.

    De gelato alla crema wordt ook gebruikt als basis voor andere ijssmaken zoals chocolade. Met eieren krijg je een iets dikker ijs, maar de bereiding is iets langer: het is de moeite waard, afhankelijk van de recepten.

    Zelf roomijs maken - Alle Italiaanse

  • Yoghurtijs

    In het Italiaans: 🔊 gelato allo yogurt (zonder h)

    Behalve heel lekker kan yoghurtijs ook licht zijn: wij maken het met minder slagroom dan fiordilatte. We deelden het yoghurtijs recept op onze site, en in ons receptenboek maakten we het met Griekse yoghurt.


  • Chocolade-ijs

    🔊 gelato al cioccolato

    Chocolade ijs mag niet ontbreken in een ijssalon. Het is ook een van onze favoriete smaken om thuis te bereiden: bekijk onze recepten voor puur chocolade ijs, melk chocolade ijs, witte chocolade ijs.

    Chocolade ijs zelf maken - Alle Italiaanse
    Ons chocolade-ijs hoorntje

    Heb je geen chocolade in huis? Je kunt cacaopoeder gebruiken: hier is het recept voor chocolade ijs met cacaopoeder.
    Ook schreven we het recept voor de cacaosorbet: een vegan chocolade ijs.


  • Hazelnootijs

    In het Italiaans: 🔊 gelato alla nocciola

    Hazelnoot ijs is een van de rijkste aan vetten: de plantaardige vetten van hazelnoten worden toegevoegd aan de dierlijke vetten van melk en room.


  • Bacio

    De smaak 🔊 bacio is erg populair in Italiaanse ijssalons. Het is chocolade ijs met toevoeging van hazelnoten. Lekker, maar niet echt licht.


  • Pistache-ijs

    In het Italiaans: 🔊 gelato al pistacchio

    Een vriend van mij die een ijssalon heeft in Rimini zegt dat je een goede ijssalon herkent aan de manier waarop ze pistache-ijs maken.
    Als de pistache ijs lekker is, dan maakt de ijssalon kwaliteitsijs. Want in veel andere ijssalons wordt pistache-ijs gemaakt met gevriesdroogde bereidingen in plaats van met verse pistachenoten: het verschil is merkbaar.

    Pistache ijs zelf maken - Alle Italiaanse
    Ons pistache-ijs hoorntje

    In ons ijs receptenboek hebben we het bereid met verse pistachenoten en honing, en het is uitstekend.



50 heerlijke ijssmaken

Voor alle fijnproevers die, net als wij, tot de zomer niet wachten om van een heerlijk huisgemaakt ijsje te genieten

Heerlijke ijsrecepten
met de ijsmachine

Velen vragen ons om meer informatie over het maken van ijs. We hebben het allemaal verzameld in ons ijsrecepten book, beschikbaar in e-book of paperback formaat.

Alles wat je wilt weten om thuis een perfect ijsje met de ijsmachine te maken, en onze Italiaanse recepten om alle soorten ijs te leren maken.

IJs
2e editie

Alle Italiaanse door Italianen in Nederland
De omslag van ons ijsrecepten book.
🔍 Klik om in te zoomen
  • Alle Italiaanse IJs - 2e editie
    `

Onze beste en romigste ijssmaken:

  • 🐄 Fiordilatte - IJs basisrecept zonder ei
  • 🥚 Vanille roomijs - IJs basisrecept met ei
  • 🍨 Kaneelijs
  • 🍋 Citroenijs
  • 🍨 Griekse yoghurtijs
  • 🐐 Geitenmelk ijs met honing
  • 🍨 Kwark ijs
  • 🍨 Gemberijs
  • 🍨 Melk en munt ijs
  • 🍨 Zoethout ijs
  • ☕ Koffieijs met honing
  • 🍫 Bacio met chocolade 70% en hazelnoten
  • 🍨 Chocolade-ijs met cacao
  • 🍫 Vegan chocolade-ijs en munt
  • 🍨 Witte Chocolade ijs
  • 🍨 Pistache ijs met honing
  • 🍨 Vegan pistache-kokosijs
  • 🍨 Amandelen ijs
  • 🍫🧀 Stracciatella ijs met ricotta
  • 🍨🧀 Siciliaanse Cassata ijs
  • 🥥 Vegan kokos sorbetijs
  • 🍐🧀 Ricotta Perenijs
  • 🍋 Citroen sorbetijs
  • 🍊 Sinaasappel sorbetijs
  • 🍓 Aardbeien sorbetijs
  • 🍓 Aardbeienijs
  • 🍒 Kersen sorbetijs
  • 🍒 Kersenijs
  • 🍒🐄 Amarena ijs
  • 🥭 Mango sorbetijs
  • 🥭 Mango ijs
  • 🥝 Kiwi sorbetijs
  • 🍌 Bananenijs
  • 🍨 Frambozen sorbetijs
  • 🍨 Frambozenijs
  • 🥕🍎 Wortel-appel-gember sorbetijs
  • 🥑 Avocado-appel-kiwi ijs
  • 🍨 Passievrucht ijs
  • 🍹 Spritz ijs
  • 🥃 Limoncello ijs
  • 🍪 Chocolate chip cookies ijs
  • 🍪 Amaretti koekjes ijs
  • 🍪 Stroopwafel ijs
  • 🍪 Speculaasijs
  • 🍪 Sandwich koekjes ijs
  • 🍪 Hazelnootpasta biscuits ijs
  • 🍓🧀 Strawberry cheesecake ijs
  • 🍎 Apfelstrudel ijs
  • 🥕 Worteltaart ijs
  • 🧀☕ Tiramisù ijs

Elk recept is origineel; we laten de bereiding van elk zien. We hebben elk ijsrecept gemaakt, gefotografeerd en opgegeten. En we kunnen bevestigen: ze zijn allemaal uitstekend!

IJs
2e editie

Alle Italiaanse door Italianen in Nederland
50 heerlijke ijssmaken

Leer iemand ijs maken
en hij heeft zijn hele leven genieten.

E-book 9,99
  • 187 pagina's vol recepten

  • Het origineel, nu in de 2e editie met 50 heerlijke ijssmaken

  • Compatibel met alle soorten apparaten

Direct beschikbaar op onze website

✔️ Toegevoegd aan winkelwagen
Naar winkelwagen
Paperback 29,98

Op veler verzoek hebben we in 2024 een paperbackversie gepubliceerd die beschikbaar is op Amazon, waar wij als partners een commissie verdienen.

Een prachtig geïllustreerd receptenboek dat de originele digitale versie getrouw weergeeft.



IJs op Sardinië
IJs op Sardinië Foto: Heather Cowper

Wat is het verschil tussen italiaans ijs (gelato) en roomijs?

Het verschil tussen Italiaans ijs en roomijs is niet bij iedereen bekend. Beide zijn koud, romig, suikerachtig en zeer lekker om te eten.

Er zijn veel verschillen tussen roomijs en roomijs, van de productietechniek tot het vetpercentage.


  • De hoeveelheid vet

    Italiaans ijs bevat een vetpercentage variërend van 0%, zoals in fruit sorbetijs, tot maximaal 10% met smaken als hazelnoot, waarbij plantaardige vetten worden toegevoegd aan de dierlijke vetten van melk.

    Roomijs bevat meestal meer dan 10% vet, omdat er meer room in zit: vandaar de naam.


  • De ingrediënten

    Italiaans ambachtelijk ijs bevat verse ingrediënten: slagroom, melk en fruit. Daarom wordt het als gezonder beschouwd dan roomijs, dat een industrieel product is. In theorie: want het hangt natuurlijk af van de ijssalon.

  • De productiemethode en de hoeveelheid lucht

    Het ambachtelijke ijs wordt gemaakt met batch vriezers, in dezelfde ijssalon waar ook het ijs wordt verkocht. Ambachtelijk ijs is vers omdat het binnen een paar dagen geconsumeerd moet worden: het is niet lang houdbaar.
    Het ijs van de ijssalon, evenals het ijs dat we zelf maken, is erg lekker, maar het is beter om het meteen op te eten; als je het in de vriezer legt, verliest het zachtheid.

    De industrieel geproduceerde roomijs is gemaakt om lang in de supermarktvriezers te blijven. Bij het productieproces wordt aan de roomijs lucht toegevoegd, die in Italiaans ijs niet aanwezig is. Door de lucht wordt de roomijs zachter en blijft het ijs langer houdbaar.

Hertog Stracciatella Roomijs - Voedingswaarden
Hertog Stracciatella Roomijs - Voedingswaarden Foto: markh84 per Open Food Facts

De geschiedenis van Italiaans ijs

Is ijs uitgevonden door de Italianen? Waarschijnlijk niet. Bevroren fruit, melk en honing waren al in de oudheid bekend.
Er zijn aanwijzingen voor bevroren zuivelproducten in China, al in 2000 voor Christus.

In Perzië aten ze sherbet, een bevroren dessert gemaakt met fruit, water en suiker.
In de 9e eeuw werd suikerriet geïmporteerd naar Sicilië: de geschiedenis van Italiaans ijs begint hier.

Waar en wanneer werd het eerste Italiaanse ijs gemaakt?

Suiker is een fundamenteel ingrediënt voor ijs. Maar er is ook bevroren water nodig. Op Sicilië, een eiland in het midden van de Middellandse Zee, lag sneeuw op de top van Etna. Het Italiaanse ijs komt dus oorspronkelijk uit Sicilië, dankzij de sneeuw van de Etna en het suikerriet, geïmporteerd door de Arabieren.

IJs zoals we het nu kennen, wordt geassocieerd met twee mensen: Bernardo Buontalenti, die als eerste het recept perfectioneerde; en Procopio dei Coltelli, de eerste die een ijssalon opende.


Bernardo Buontalenti

Ambachtelijk ijs, waar Italië beroemd om is, werd in de zestiende eeuw geboren in Florence, aan het hof van Caterina de'Medici: de Florentijnse Bernardo Buontalenti wordt gecrediteerd met het uitvinden van een romig semifreddo dessert, gemaakt met de ingrediënten waaruit het ijs van vandaag.


Procopio dei Coltelli

De andere sleutelfiguur voor Italiaans ijs is de Siciliaanse chef Francesco Procopio dei Coltelli. Oorspronkelijk afkomstig uit Aci Trezza op Sicilië, opende hij in 1686 in Parijs de eerste ijssalon, een plek waar ijs werd verkocht. Het lijkt erop dat Procopio erin is geslaagd dankzij de handel in de sneeuw van de Etna, een activiteit die destijds winstgevend was.

Café Procope in Parijs
Café Procope in Parijs Foto: sergemelki

Waar komt de ijshoorn vandaan?

De ijsco, frisco, of ijshoorntje, een eetbaar ijsbakje gemaakt van wafeltje of biscuit, werd in 1903 in Washington gepatenteerd door Italo Marchioni, een Italo die naar New York emigreerde.
De ijs kegel is een slimme vervanging voor papieren of glazen bekers; het wordt beschouwd als een van de beste voorbeelden van Italiaans food design.

Italiaans ijs
Italiaans ijs Foto: Bron

In het Italiaans heet het ijshoorntje 🔊 cono gelato.


Italiaans ijs, pistache en chocolade
Italiaans ijs, pistache en chocolade Foto: Aaron Logan

Een boek om Italiaans ijs te leren maken

Benieuwd naar de ijsrecepten van Alle Italiaanse? Veel andere smaken vind je in een boek geschreven door Italianen in Nederland, die al generaties lang ijs maken.

Naast traditionele smaken, zoals chocolade ijs, zijn er ook bijzondere recepten recepten zoals dropijs en tomatenijs.

Zoals de auteur zegt, "IJs - alleen het woord al tovert een glimlach op de meeste kindergezichten".


Hoe wordt italiaans ijs gemaakt

IJs is een koud mengsel waarin de suikers, vetten en luchtbellen dankzij de lage temperatuur in balans blijven.

Als we thuis ijs maken, werkt onze ijsmachine bij ongeveer -22 graden. We schenken het mengsel in, dat meestal is gemaakt van melk, slagroom, suiker en eventueel eieren. De ijsmachine mixt het mengsel langzaam in een gekoelde bak. In het Italiaans zeggen we 🔊 mantecazione.

Pistache-ijs mengsel, net in de ijsmachine gegoten
Pistache-ijs mengsel, net in de ijsmachine gegoten

Na ongeveer 20 minuten continu roeren houdt het mengsel de luchtbellen vast en begint het in volume toe te nemen en een zacht ijsje te worden.

Pistache-ijs in de ijsmachine, bijna klaar
Pistache-ijs in onze ijsmachine, bijna klaar

We schreven een pagina over zelf ijs maken; met de gedetailleerde beschrijving van de ingrediënten en het ijs basisrecept stap voor stap.

Wij adviseren je om ijs te maken met de ijsmachine. De ijsmachine is een compact apparaat dat weinig kost (je kunt sommige modellen voor minder dan 50 euro kopen) en dat een heel goed ijs maakt, zelfs beter dan dat van de ijssalon.

Wij van Alle Italiaanse zijn grote fans van ijs, en we bereiden het vaak in de zomer en ook in de winter. De ijsmachine is een onmisbaar hulpmiddel voor het maken van gezond en licht ijs.

Er zijn twee soorten ijsmachines:

Bekijk ook onze gids: ijsmachine kopen

Om een ijsmachine te gebruiken is wat oefening nodig: maar zelf ijs maken is ook erg bevredigend. We hebben een handleiding geschreven met alle tips voor het gebruik van de ijsmachine om Italiaans ijs te maken.

Hoe een Italiaans ijs bestellen?

Op onze Italiaans leren pagina hebben we alle Italiaanse woorden en zinnen over ijs geschreven: je kunt ze gebruiken om een ijs te bestellen in het Italiaans. Handig voor je volgende bezoek aan een Italiaanse ijssalon.

🔊 Buongiorno, un cono per favore Goedemorgen, (ik wil graag) een ijshoorntje alstublieft

Je kunt ook naar de audio van de Italiaanse woorden en zinnen luisteren om op een effectievere en leukere manier te leren.

Volg deze pagina

We zullen deze pagina updaten met nieuwe recepten en onze tips om italians ijs net zo lekker te maken als dat je eet in ijssalons in Italië!

Geniet van je Italiaans ijs! 😄🍨

Meer blogs

Over Alle Italiaanse

Hoi! Wij zijn Italiaanse expats en wonen al jaren in Nederland.
Toen we naar Nederland kwamen, namen we een deel van onze traditie met ons mee. En we merkten al snel dat Italië erg populair is bij de Nederlanders. Nu we de Nederlandse cultuur wat beter begrijpen, willen we een account aanbieden met originele inhoud.
We schrijven deze blog ook om Nederlands te oefenen, dus je zult ons schrijven een beetje "creatief" vinden. We houden ervan grammaticafouten te melden. Grazie mille!

Alle Italiaanse Nieuwsbrief

De Italiaanse specialiteiten van de maand in je inbox

Zoals ijs in de zomer of panettone met kerst. Maar ook levensstijl en gewoonten, en de betekenis van Italiaanse woorden.

Placeholder image

👉 Het is gratis en je kunt je op elk moment afmelden

WhatsApp icon

Alle updates publiceren wij ook op ons nieuwe WhatsApp channel