Laatst bijgewerkt op 28 augustus 2022

Italiaanse pastasoorten 🍝 Een gids door Italianen

Lang of kort, met groeven, vers of gedroogd. Gemaakt met griesmeel van harde tarwe, met gewone bloem of volkoren: maar altijd lekker. Een overzicht van de soorten Italiaanse pasta, gemaakt door Italianen.


Na onze kennismaking met Italiaanse pasta, bespreken we op deze pagina de verschillende soorten pasta.

Het classificeren van Italiaanse pasta is niet eenvoudig: omdat er zoveel soorten zijn als er traditionele lokale keukens zijn; en vaak staat een enkele soort pasta bekend onder verschillende namen.

Barilla pastasoorten
In 2021 heeft Barilla een wedstrijd uitgeschreven om een nieuw pastaformaat te vinden; de prijs was 4000 euro. Foto: Barilla brief

Naast de vormen vertellen we ook over de ingrediënten waarmee de pasta wordt gemaakt - verschillend tussen het noorden en het zuiden van het schiereiland - en vertellen we wat anekdotes over de Italiaanse cultuur.

Zoals op alle pagina's van Alle Italiaanse, leggen we de betekenis van de Italiaanse woorden en de uitspraak uit. We zeggen bijvoorbeeld 🔊 spaghetti en niet 🔊 spagetti.

Op deze pagina


Wij zijn Italianen in Nederland en we schrijven deze pagina ook om ons Nederlands te oefenen. Vergeef ons als je spelfouten vindt. 🙂


Italiaans leren: de namen van pasta in Italië 🇮🇹

Als wij Italianen in het Nederlands over pasta schrijven, verwarren we soms het meervoud en het enkelvoud. Dit komt omdat de namen van pasta in het Italiaans meestal in het meervoud staan.

In het bord zijn de stukjes pasta veel: tagliatelle, spaghetti, penne. Voor Italianen is dat vanzelfsprekend.

De Italiaanse woorden van deze pagina:

🔊 Orecchiette (letterlijk) Kleine oren
🔊 Conchiglie (letterlijk) Schelpen

Bekijk onze pagina over handige zinnen en woorden van de Italiaanse taal.


Welke pasta eten ze in Italië?

Op Alle Italiaanse hebben we het vaak over traditionele Italiaanse pasta. Zo wordt Italiaanse pasta ervaren vanuit het buitenland; maar in Italië zijn de verschillen tussen de regio's zeer groot.

Een voorbeeld? Trofie (het soort pasta) en pesto (de saus) zijn typische producten uit Ligurië; als je in Trentino bent en je bestelt een bord trofie, dan brengen ze het zeker naar je toe: maar het is niet typisch voor die regio.
Het klimaat, de beschikbare verse ingrediënten en de culinaire traditie zijn verschillend.

Verder noemen de Italianen met dezelfde naam verschillende soorten pasta; afhankelijk van de regio, en soms de stad.

Verschillende soorten Fusilli
Fusilli is een ander soort pasta, afhankelijk van de plaats

Fusilli

🔊 Fusilli is een soort pasta die typisch is voor de regio's van Zuid-Italië. Fusilli kan vers of gedroogd zijn en wordt in beide gevallen gemaakt met griesmeel van harde tarwe, zout en water.

Hoe fusilli in de fabriek worden gemaakt
Hoe fusilli in de fabriek worden gemaakt Foto: De Cecco op Youtube

Het is een populaire pastasoort, dankzij de vorm die de saus goed vasthoudt.

De spiraalvorm van moderne gedroogde fusilli, die van de supermarkt, werd in 1924 uitgevonden door een Italiaan in New York, Guido Tanzi.

Verse fusilli hebben een andere vorm: ze zijn typisch uit de regio's Campanië, Molise, Basilicata, Sicilië.

Verse fusilli uit stad Avellino
Verse zelfgemaakte fusilli uit stad Avellino Foto: Altirpino

👉 Als je goed kijkt, zie je dat de klassieke fusilli van Barilla anders zijn dan die van andere merken, zoals De Cecco: de spiraal van fusilli is minder dicht.
De Italianen merken het op: de vorm verandert namelijk de perceptie van de smaak van pasta.

Fusilli Barilla en De Cecco verschil
De gewone Barilla fusilli hebben een langwerpige schroefvorm; in plaats daarvan hebben De Cecco fusilli een veel dichtere / dikkere spiraalvorm, zoals Barilla fusilli n.98.

Penne

Er is een controversiële relatie tussen Italianen en 🔊 penne. Allemaal goed met penne rigate, maar penne lisce?

Toen in maart 2020 de Italianen naar de supermarkt renden om wat voorraden te halen, liepen de schappen pasta leeg.
Er bleef maar één soort pasta over: penne lisce.
De kranten schreven toen: Italianen willen ook in een noodsituatie geen penne lisce.

Alle pasta uitverkocht, behalve Penne Lisce
Alle pasta uitverkocht, behalve Penne Lisce

Wij van Alle Italiaanse bevestigen het ook: een bord penne rigate met gehaktsaus? Goed idee. Maar een bord gladde penne? Nee, dank je.

Dit komt omdat penne lisce, die van de grote merken, de saus minder goed vasthoudt, omdat het geen groeven aan de oppervlakte heeft.
Bovendien is het moeilijker op te pakken met een vork.

Penne gemaakt door ambachtelijke pastafabrieken (🔊 pastificio) is anders.

Als het is gemaakt met hoogwaardige ingrediënten, zoals 100% griesmeel van harde tarwe, is het oppervlak van penne lisce ruw en poreus, geschikt om te combineren met de saus.

De groeven werden oorspronkelijk gebruikt om pasta van inferieure kwaliteit te "camoufleren": de groevenwerken als een verstevigingsstructuur.

Farfalle

🔊 Farfalle betekent vlinders in het Nederlands: dankzij de vorm natuurlijk.

Een soort pasta geliefd bij velen, minder bij sommigen. Ik die schrijf, behoor tot de laatste: omdat het moeilijk is om farfalle al dente te koken.
In het midden is het deeg erg dicht, vier keer gevouwen, in tegenstelling tot aan de uiteinden.

farfalle koken.

Farfalle zijn erg lekker met gehaktsaus, en ook in de klassieke en elegante farfalle recept met zalm en room.

Farfalle is ook een uitstekende pastasoort voor pastasalades (🔊 pasta fredda in het Italiaans), een fris zomers pastagerecht.

Farfalle heeft een simpele en creatieve oorsprong: het wordt gemaakt van restjes pasta, bijvoorbeeld bij het maken van lasagne of tagliatelle. De restjes pasta worden tussen de vingers geknepen en zo ontstaat de vorm van vlinders.

Industrieel geproduceerde farfalle.
Industrieel geproduceerde farfalle. Foto: Youtube

Macaroni

We hebben een hele pagina over macaroni geschreven, omdat het niet makkelijk is te begrijpen wat de Italianen met macaroni bedoelen.

Macaroni is een Amerikaans woord, en duidt op een specifieke pastasoort, zoals hier in Nederland.

Een bord Macaroni
Buiten Italië staat deze pastasoort bekend als macaroni

In Italië daarentegen zeggen ze 🔊 maccheroni, niet "macaroni"; woord dat voor elke regio een ander soort pasta symboliseert.

Maccheroni uit Valle Scrivia in regio Ligurië
In de Valle Scrivia in Ligurië hebben maccheroni de vorm van langwerpige penne Foto: Pastificio Alta Valle Scrivia

Wanneer macaroni wordt genoemd, wordt deze beroemde scène uit de film Un Americano a Roma met de Italiaanse acteur Alberto Sordi getoond.
De hoofdpersoon noemt «maccheroni» een pastagerecht dat op spaghetti lijkt.

De beroemde macaroni scène in de film Un Americano a Roma
De beroemde maccheroni scène in de film Un Americano a Roma

Italiaanse maccheroni worden ook in de supermarkt verkocht, met een vorm die praktisch hetzelfde is als een andere soort pasta, de mezzi sedani.

Orecchiette

🔊 Orecchiette betekent «kleine oren», vanwege hun vorm. Het is een soort verse pasta die typisch is uit Apulië.

Op de pagina gewijd aan orecchiette hadden we het over Via delle Orecchiette in Bari, waar de dames de hele dag handgemaakte orecchiette produceren.

Zelf orecchiette maken in Apulië
Orecchiette in Apulië. Met een enkel gebaar snijdt en vormt de dame de orecchiette.

Zelf verse orecchiette maken is makkelijk en geeft veel voldoening.

De ingrediënten van de orecchiette zijn typisch voor pasta uit Zuid-Italië: griesmeel van harde tarwe, water en zout.

Het meest typische recept voor orecchiette is met raapstelen, zoals ze het koken in de regio's Apulië en Basilicata.

Tagliatelle

Typisch voor de Emiliaanse traditie, tagliatelle pasta is gemaakt met eieren.

De naam 🔊 tagliatelle komt van "snijden", "snijden": deze pastasoort wordt gemaakt door grote vellen verse pasta te snijden.

Deze pastasoort is na het snijden in een bolvorm gerold; om deze reden wordt het in Italië 🔊 pasta a nido (nestigvorm) genoemd.

Tagliatelle al Ragù Bolognese - met Bolognesesaus
Een bord Tagliatelle met Bolognesesaus (Tagliatelle al ragù Bolognese) Foto: Ivan Vighetto

Zoals we schreven op de pagina over Italiaanse pasta, is de traditie van pasta in Italië verschillend tussen het zuiden en het noorden van het land.
In het zuiden is het typische gedroogde pasta, van uitstekende kwaliteit, en uitsluitend gemaakt met griesmeel van harde tarwe dat daar groeit.

In Noord-Italië, met een ander klimaat, groeit zachte tarwe, gebruikt voor verse pasta.
Vooral in Emilia Romagna heeft zich de grote traditie van verse eierpasta ontwikkeld. Tagliatelle is samen met lasagne een beroemd voorbeeld van deze traditie.

Tagliatelle wordt in 1891 al genoemd door schrijver en gastronoom Pellegrino Artusi in het belangrijkste Italiaanse kookboek aller tijden: De Wetenschap in de keuken en de kunst om goed te eten (La scienza in cucina e l'arte di mangiar bene).

Artusi op bol.com
Bindwijze Hardcover
Taal Nederlands
Auteur(s) Pellegrino Artusi
Uitgever Novecento
Verschenen november 2013

Het iconische tagliatelle recept is natuurlijk met gehaktsaus, de Bolognesesaus. Tagliatelle met Bolognesesaus is het typische feestgerecht gerecht in Italiaanse huizen, zoals de geur van ragu die op zaterdag- of zondagochtend wordt bereid.

Bucatini

Bucatini is een pastasoort die lijkt op spaghetti, maar dikker en hol in het midden. Het is typisch uit regio Lazio in Midden-Italië.

Bucatini gaat goed samen met gehaktsaus, tomatensaus en amatriciana saus: bucatini all'amatriciana is een iconisch pastagerecht van Rome.

Amatriciana saus is uitgevonden in de nabijgelegen stad Amatrice, op de grens tussen de regio's Abruzzo en Lazio, waar het typisch werd gegeten met spaghetti.
In Rome daarentegen wordt amatriciana gegeten met bucatini.

Een bord Bucatini all'Amatriciana
Een bord Bucatini all'Amatriciana, een pasta typisch uit Rome

Tip: Bestel geen bucatini met tomatensaus als je witte kleding draagt. Met bucatini is het zelfs heel gemakkelijk om je shirt vuil te maken: als je bucatini om de vork rolt, wordt de saus van binnenuit naar de randen van het bord gegooid met een zweep effect.

👉 Als je bucatini kookt, hoef je het niet te breken voordat je het in water doet; net als spaghetti en andere soorten lange Italiaanse pasta.
Bucatini heeft maar een paar seconden nodig om volledig onder te dompelen in het kokende pastawater.


Volg onze pasta recepten

Kijk op deze pagina. We verrijken het met nieuwe soorten pasta, om echte Italiaanse pasta gerechten te maken!

Meer blogs

Over Alle Italiaanse

Hoi! Wij zijn Italiaanse expats en wonen al jaren in Nederland.
Toen we naar Nederland kwamen, namen we een deel van onze traditie met ons mee. En we merkten al snel dat Italië erg populair is bij de Nederlanders. Nu we de Nederlandse cultuur wat beter begrijpen, willen we een account aanbieden met originele inhoud.
We schrijven deze blog ook om Nederlands te oefenen, dus je zult ons schrijven een beetje "creatief" vinden. We houden ervan grammaticafouten te melden. Grazie mille!