Laatst bijgewerkt op 11 april 2022

Espresso lungo, ristretto of macchiato: alle italiaanse koffiesoorten ☕

Wat is het verschil tussen een lungo, ristretto of macchiato espresso? Alle soorten koffie geliefd bij Italianen, bereid met toevoeging van melk, cacao en soms likeur.


Hoe drinken Italianen koffie?

Voor de meeste Italianen kan de dag niet beginnen zonder een kopje koffie, thuis gemaakt met een mokkapot percolator, of gedronken als Espresso aan de bar.

Koffie is een ritueel van de Italiaanse cultuur. Volgens statistieken drinkt 95% van de Italianen meerdere keren per dag koffie. Italianen drinken gemiddeld vier koffie per dag: bij het ontbijt, halverwege de ochtend en na de maaltijd. Natuurlijk staat er dampende zwarte koffie op ons bureau terwijl we dit artikel schrijven. ☕

Op deze pagina


Wij zijn Italianen in Nederland en we schrijven deze pagina ook om ons Nederlands te oefenen. Vergeef ons als je spelfouten vindt. 🙂


Hoeveel manieren om koffie te drinken zijn er in Italië?

Natuurlijk verandert de manier van koffie drinken in de verschillende gebieden van Italië, vooral tussen Noord en Zuid.
Het verschil hangt samen met de cultuur en gewoonten die van regio tot regio veranderen en die van invloed zijn op het type melange, de manier waarop het wordt bereid, het aroma, de body en de smaak van de koffie.

In Noord Italië worden voornamelijk koffie melanges van Arabica koffiesoort gedronken, voornamelijk uit Midden Amerika.

De koffiesoort die in Noord Italië gedronken wordt is voornamelijk espresso met suiker. Caffè macchiato wordt meestal bereid met warme melk en een scheutje cacao, geserveerd in glas: de zogenaamde Marocchino, gedronken in het hele noorden, van Turijn tot Venetië. In de zomer is caffè shakerato freddo (cold shaken koffie), bereid met suiker en eventueel met likeur, populair, vooral in Milaan.

De koffie die in Zuid-Italië wordt gedronken is sterk en romig, rond, met bittere smaak. De melanges bevatten voornamelijk Robusta koffiesoort en hebben een bijzonder donkere kleur.

De meest populaire is de caffè ristretto (letterlijk beperkte espresso), geserveerd in verwarmde kopjes en vergezeld van een glas water.

In welke landen van de wereld wordt de meeste koffie gedronken?

Italië is een van de landen ter wereld met de grootste koffietraditie, maar behoort niet eens tot de top tien van landen ter wereld waar meer koffie wordt gedronken.

Volgens de International Coffee Organization (gegevens bijgewerkt tot 2017) is Finland het land waar de meeste koffie ter wereld wordt geconsumeerd, waar elke burger gemiddeld 12 kilogram koffie per jaar drinkt; in Noorwegen 9,9 kilogram; in IJsland 9 kilogram en in Denemarken 8,7.

Italië is de thuisbasis van de espresso die over de hele wereld populair is geworden, maar Italianen staan pas op de 13e plaats als koffiedrinkers in de wereld, vóór Brazilië, Duitsland en Frankrijk.

De ranglijst van de 20 beste koffieconsumerende landen:

  1. Finland 12 kg
  2. Noorwegen 9,9 Kg
  3. IJsland 9 Kg
  4. Denemarken 8,7 Kg
  5. Nederland 8,4 Kg
  6. Zweden 8,2 Kg
  7. Zwitserland 7,9 Kg
  8. België 6,8 kg
  9. Luxemburg 6.5 kg
  10. Canada 6,2 kg
  11. Bosnië Herzegovina 6,1 kg
  12. Oostenrijk 5,9 kg
  13. Italië 5,8 kg
  14. Slovenië 5,8 kg
  15. Brazilië 5,5 kg
  16. Duitsland 5,5 kg
  17. Griekenland 5,4 kg
  18. Frankrijk 5,1 kg
  19. Kroatië 4,9 kg
  20. Cyprus 4,8 kg

Un caffè per favore: alle koffie soorten die in Italië gedronken worden

We hebben voor je alle soorten koffie verzameld die Italianen drinken. Hieronder vind je de volledige lijst. Geniet van je koffie, maar drink niet te veel.


  • Bicerin di Cavour (klein glas in het Piemontese dialect)

    De Bicerin is een historisch drankje geboren in Turijn, Piemonte. Het wordt geserveerd in een tulpvormig glas en wordt bereid door koffie, chocolade en melkroom te combineren.

    Bicerin di Cavour
  • Caffè Espresso (Espresso koffie)

    Espresso is, zoals iedereen weet, de klassieke Italiaanse koffie. Als je een koffie bestelt in een bar in Italië, brengen ze je een Espresso. De smaak is erg sterk en intens, omdat de concentratie van koffie in verhouding tot de hoeveelheid water erg hoog is. Espresso wordt geserveerd in het traditionele koffie kopje, wat overeenkomt met ongeveer 30-40 ml vloeistof.
    Espresso koffie kan ook op twee andere manieren worden besteld: caffè ristretto of caffè lungo.

    Espresso Koffie

    Espresso is de basis voor bijna alle Italiaanse koffie soorten, en wordt gemengd met melk, room, cacao of likeur.

  • Caffè freddo solubile (Koud oploskoffie)

    Natuurlijk raadt geen enkele Italiaan je aan om oploskoffie te maken.
    Dit soort is echter een zeer snelle techniek, en is geïndiceerd voor de bereiding van grote hoeveelheden koude koffie, voor verfrissingen en koffie pauzes. Bij deze gelegenheden wordt gevriesdroogde koffie gemengd met koud water, gezoet met suikersiroop en in de koelkast geplaatst voordat het wordt geserveerd.

    Oploskoffie

  • Caffè al vetro (Koffie in glas)

    De koffie in glas is geen echt koffiesoort: het enige verschil met de klassieke Espresso is dat hij in een glazen kopje wordt geserveerd.

    Koffie in glas
  • Caffè americano (Amerikaanse koffie)

    De Caffè americano is een lange en lichte koffie, in Italië ook wel Duits of Frans genoemd. Het is de koffie die gewoonlijk in veel landen wordt gedronken, zoals hier in Nederland, en dat is filter koffie.

    Tijdens de Tweede Wereldoorlog voegden Amerikaanse soldaten water aan hun koffie toe om de Espresso te verdunnen, met behoud van een hoog gehalte aan cafeïne: vandaar de naam Americano.

    In Italië is het niet erg populair, hoewel tegenwoordig bijna alle bars het serveren en het wordt steeds populairder als ontbijt.
    Koffie puristen in Italië beschouwen het als "vuil water". De vraag naar dit soort koffie wordt meestal gedaan door mensen die de sterke en intense smaak van onze espresso niet gewend zijn of niet lekker vinden, of die langer willen drinken. Het is erg populair bij toeristen.

    Americano koffie

    De smaak is duidelijk lichter, veel minder intens dan die van Espresso.
    In veel bars wordt Americano koffie geserveerd als Espresso koffie in een grote kop, zoals die voor cappuccino, vergezeld van een pot kokend water (liefst niet uit de machine, maar mineraal- of kraanwater). Op deze manier kan de klant de koffie verlengen zoals hij wil.

  • Caffè brasiliano (Braziliaanse koffie)

    In Italië is de koffie genaamd Brasiliano een Espresso met toevoeging van slagroom en zoete chocoladepoeder.

    Brasiliano koffie

  • Caffè corretto (Koffie met likeur)

    Ook wel Espresso corretto genoemd, de Caffè corretto wordt verkregen door een scheutje (10-15 ml) sterke drank toe te voegen aan de Espresso koffie. Grappa wordt meestal gebruikt, maar sambuca, cognac of Fernet Branca zijn ook lekker. De prijs van deze koffie soort ligt rond de 2 € in Italiaanse bars.

    Corretto koffie
  • Caffè Cortado (Cortado koffie)

    Cortado koffie komt niet uit Italië maar uit Spanje. De naam "cortado" komt van het Spaanse woord "cortar", wat snijden betekent. Cortado lijkt op caffè macchiato, maar bevat een andere hoeveelheid melk in Espresso.

    Cortado koffie

    In Cortado koffie wordt de melk verwarmd met stoom, maar deze is niet schuimig zoals in andere Italiaanse koffie en melk mixen.

  • Caffè crème (koffie crème)

    De caffè crème is caffè Americano, in Nederland bekend als filter koffie, geserveerd met een kant van koffieroom in een briket of, in minder verfijnde bars, in een wegwerp verpakking. Dit type room bevat tussen de 10 en 15% vet: we raden je aan niet te veel toe te voegen.

    Koffie crème

  • Caffè decaffeinato (Cafeïnevrije koffie)

    Ook gewoon "caffè deca" genoemd, het is gewoon koffie die wordt verwerkt om de cafeïne te verwijderen. Als je van de smaak van koffie houdt, maar cafeïne liever vermijdt, is cafeïnevrije koffie de juiste keuze. Je vindt het in alle bars, maar ook in poeder en koffiecups in supermarkten. Een voorbeeld van cafeïnevrije koffie is Hag koffie, gemaakt door de Duitse chemicus en ondernemer Ludwig Roselius.

    Decaffeinato
  • Caffè d’orzo (gerst koffie)

    Zoals de naam al aangeeft, is gerst koffie niet afgeleid van de koffieplant en bevat het geen cafeïne. De bereiding ervan is echter vergelijkbaar met die van Espresso.

    gerst koffie

    Je kunt gerstekoffie zetten met een percolator of met een espresso machine. Het wordt meestal geserveerd in een groter koffie kopje dan espresso, zoals een cappuccino kopje.

  • Caffè Doppio / Doppio Espresso (Dubbele koffie / dubbele espresso)

    Wanneer je een extra dosis cafeïne nodig hebt. De dubbele espresso, ook wel "dubbel" genoemd aan de bar, is een zeer dichte koffie en heeft een sterkere smaak dan normale espresso. Het wordt meestal geserveerd in een kopje dat iets groter is dan het Espresso kopje.

    dubbele espresso

  • Caffè filtrato (filterkoffie)

    Caffè filtrato is wat we normaal gesproken drinken in Nederland, vóór de alomtegenwoordige introductie van espressomachines. De dosering is meestal twee eetlepels gemalen koffie per kop, die moet worden toegevoegd aan het filter van de koffie machine. Het koffie poeder wordt eenvoudig gefilterd met kokend water en laat het een paar minuten in een kan druppelen. Het resultaat is een koffie die lijkt op wat we in Italië caffè Americano noemen.

    filter koffie
  • Caffè frullato (smoothiekoffie)

    De caffè frullato is geschikt voor de zomer maanden. Om dit te doen, heb je een blender nodig: schenk een lange Espresso, wat ijsklontjes en wat suiker poeder. Laat de blender een paar seconden draaien en serveer in een cocktailglas.
    Door de werking van de bladen wordt veel lucht opgenomen, waardoor je een zeer romig en niet te koud product krijgt.

    smoothie koffie

    Omdat we het vaak in de zomer bereiden, geven we je een tip: gebruik een paar ijsklontjes, anders de koffie wordt stevig en moeilijk te drinken. Garneer met drie koffiebonen of chocoladeschilfers.

  • Caffè al ginseng (Ginseng koffie)

    Ginseng koffie is een drank gemaakt van koffie en ginseng wortel. Je vindt het in veel bars, maar je kunt het ook bereiden met koffie kups van de espressomachine of als gemalenkoffie.
    Het wordt meestal geserveerd in een grote kop met toegevoegde melk en suiker.

    ginseng koffie

  • Caffè in ghiaccio (koffie op ijs)

    Italiaanse caffè in ghiaccio is niet te verwarren met ijskoffie zoals we die in Nederland kennen: het is een heel ander drankje. Om caffè in ghiaccio te zetten, neem je een Espresso in een glas en voeg je twee ijsblokjes toe. De koffie moet onmiddellijk worden gedronken, om ervan te genieten als hij nog niet is afgezwakt.

    in ghiaccio koffie

    Sommige bars serveren het als een kopje espresso en een glas met ijsklontjes - de rest van de voorbereiding is aan jou.

  • Caffè latte (Koffie met melk, of koffie verkeerd)

    Toen espresso koffie buiten Italië werd geëxporteerd, werd in veel landen melk gebruikt om de anders te intense smaak te verzachten.
    Caffè latte bevat eigenlijk meer melk dan koffie: de verhoudingen die aan de bar worden geserveerd zijn ongeveer 30 ml koffie en 120 ml melk. Het wordt ook veel gedronken in Italië, vooral bij het ontbijt. Veel bars en restaurants serveren het in twee aparte kopjes, het espresso koffie kopje en een melk kannetje. Melk wordt meestal gestoomd en is niet schuimig zoals in cappuccino.

    caffe latte

    Caffè latte lijkt erg op latte macchiato: het verschil is erg klein en hangt af van de hoeveelheid koffie die in de melk wordt gegoten.

  • Caffè al limone (Koffie met citroen)

    Koffie met citroen wordt voornamelijk geserveerd in Zuid Italië en wordt gemaakt door een scheutje citroensap toe te voegen aan een kopje ongezoete, ongezoete koffie. In Zuid Italië zweren ze dat koffie met citroen een uitstekende remedie is tegen hoofdpijn, maar dit hebben we niet geverifieerd.

    koffie met citroen

  • Caffè lungo (Lungo koffie)

    Lungo koffie zet je met dezelfde hoeveelheid koffie als een Espresso, maar dan met de dubbele hoeveelheid water. Aan de bar wordt het meestal geserveerd met 150ml water.

    Het is de klassieke koffie, niet Espresso, die buiten Italië in de Verenigde Staten en in Europa wordt gedronken.

    lungo koffie

    De smaak is minder intens dan de Espresso. Lungo koffie bevat echter minder water dan Americano koffie.

  • Caffè macchiato

    Caffè macchiato is een klassieke Espresso van 30ml koffie met toevoeging van een kleine hoeveelheid opgeschuimde melk, meestal 15ml. Het verschilt van caffè latte omdat warme melk schuimig is. De hoeveelheid melk is echter veel minder dan die van cappuccino.
    Caffè macchiato is in Nederland ook wel bekend onder deze naam. "Macchiato" betekent letterlijk "gevlekt".

    macchiato koffie

    Een variatie op de macchiato is de caffè schiumato, letterlijk opgeschuimde koffie, waarbij alleen melkschuim wordt toegevoegd, en geen vloeibare melk.

  • Macchiatone

    Zoals je wellicht weet, duiden woorden die eindigen op "-one" in het Italiaans vaak op iets "groters". Deze regel geldt noch voor Berlusconi, noch voor maccheroni, maar wel voor de macchiatone, een extra grote macchiato koffie.

    macchiatone koffie

    Je bereidt het als een lungo koffie en serveert het in een grote kop. Voeg hete opgeschuimde melk toe, in grotere hoeveelheden dan de macchiato maar nog steeds minder dan cappuccino. De macchiatone zit dus halverwege tussen macchiato en cappuccino.

  • Caffè ristretto

    Caffè ristretto is sterker, geconcentreerder en donkerder dan normale espresso.

    ristretto koffie

    Ristretto wordt gemaakt met dezelfde hoeveelheid koffie als een Espresso, maar met de helft water: dus minder dan 30 ml. Caffè ristretto wordt in één teug gedronken, perfect om de ochtend mee te beginnen. Het heeft een zeer sterk aroma en wordt praktisch alleen in Italië gevonden.

  • Caffè shakerato freddo (Koud geschudde koffie)

    Caffè shakerato werd populair in de jaren 2000 in Noord Italië, en in het bijzonder in Milaan. We weten het omdat we er waren 😀 Het is een perfect drankje op warme zomerdagen.

    Om caffè shakerato te maken, giet je een Espresso lungo, enkele ijsblokjes en een of twee theelepels suiker in een shaker. Schud krachtig gedurende 20 seconden: je krijgt een koude, zoete koffie met veel schuim. Schenk de koud geschudde koffie in een cocktail glas: na de vloeistof komt het schuim, dat de koffie bedekt. Je kunt het garneren met wat koffiebonen.

    shakerato koffie

    Caffè shakerato wordt ook bereid met toevoeging van melk, of met likeur, bijvoorbeeld met Baileys. Het is een van onze favoriete koffiesoorten, het is zelfs thuis gemakkelijk te bereiden en we raden je aan het te proberen. Als je het aan de bar drinkt, kost het veel meer dan espresso, vooral als je er likeur aan toevoegt.

  • Caffè dello studente (studenten koffie)

    We ontmoetten hem toen we studeerden aan de universiteit van Padua, maar we zijn er zeker van dat het bereiden van deze koffie ook populair is in andere universiteitssteden.
    Allereerst een disclaimer: niet doen, want het is slecht voor je gezondheid. We nemen het alleen voor de volledigheid op in onze lijst.

    Caffè dello studente

    De caffè dello studente wordt op deze manier bereid: eerst zet je een koffie met de percolator. Maak vervolgens de mokkapot schoon en bereid deze voor op een nieuwe koffie. Giet de koffie van de eerste percolator in plaats van water in de boiler en zet de mokka weer op het vuur.

    We herhalen: deze koffie, zelfs als deze wordt gebruikt door universiteit studenten, is bijzonder schadelijk voor de gezondheid. We raden je aan deze niet voor te bereiden. Er zijn zeker gezondere manieren om je voor te bereiden op college examens.

  • Cappuccino

    Cappuccino is een perfecte mix van melk en koffie, oorspronkelijk uit Italië, populair over de hele wereld en ideaal voor het ontbijt. Het is een Espresso bedekt met warme melk met een dikke laag schuim erop. De cappuccino die je aan de bar drinkt is in totaal 150 ml, waarvan 25 ml espressokoffie, en de rest half melk en half melkschuim. De melk moet lauw en niet heet zijn om aangenaam in de mond te zijn. Geserveerd in een grote kop, is het meestal versierd met een snufje cacao of kaneel.

    Cappuccino

    Bovendien moet een cappuccino esthetisch mooi zijn. Daarom maken de beste barista's ontwerpen met koffie op het schuim, waardoor de cappuccino's kleine kunstwerkjes worden.

    Over de gedecoreerde cappuccino's wordt nooit cacao toegevoegd, om het design niet te bederven.

  • Crema al caffè

    We weten niet goed hoe we de Crema al caffè in het Nederlands moeten vertalen, dus laten we de originele naam in het Italiaans. Het is niet koffie room, en niet Het is niet koffie crème.
    Crema al caffè is een koude sorbet, gemaakt met verse slagroom (niet geklopt), koffie en suiker, geserveerd met een scheutje cacao of versierd met koffie bonen. Het is een koude room die met een lepel kan worden gegeten, en het is bijzonder calorierijk, maar het is ook erg goed.

    Crema al caffe

    Het wordt in Italië gevonden in de beroemdste bars en banketbakkers en wordt vooral in de zomer gedronken.

  • Flat white

    Een flat white, wat natuurlijk geen Italiaanse naam is, lijkt veel op een cappuccino. Net als zijn Italiaanse broertje heeft de flat white een laagje melk op de koffie. Het verschil met de cappuccino is de consistentie van het melkschuim, die gestoomd is maar het heeft geen belletjes zoals het schuim van een cappuccino. Vandaar de naam, flat white.

    Flat white
  • Irish coffee

    Irish Coffee is een gezoete en langwerpige koffie met Ierse whisky en slagroom.
    De slagroom wordt aan het einde toegevoegd en is versierd met cacao of kaneel poeder.

    Irish coffee

    Als je in een Italiaanse bar om een Irish Coffee vraagt, kan de gebruikte likeur ook grappa, sambuca, anijs of cognac zijn: net als bij corretto koffie.

  • Jamaican coffee

    Jamaicaanse koffie is net als Irish coffee, maar dan met rum in plaats van whisky.

    Jamaicaanse koffie
  • Latte macchiato (macchiato melk)

    Latte macchiato verschilt van caffè latte door de zeer verminderde aanwezigheid van koffie. De rol van koffie is slechts om de smaak van de melk gedeeltelijk te verrijken.

    Latte macchiato

    Latte macchiato is dan ook een drankje voor wie geen hele Espresso met melk wil drinken.

  • Marocchino

    In Nederlandse blogs wordt ten onrechte gelezen dat de Marocchino een kleine cappuccino is: het klopt niet en er zijn fundamentele verschillen.

    Allereerst is de Marocchino afgeleid van de Bicerin di Cavour en als zodanig is het meer wijdverspreid in Noord Italië.
    De marocchino wordt gemaakt met een espresso, ongeveer 30 ml melk en een scheutje cacaopoeder. In tegenstelling tot cappuccino wordt het geserveerd in een niet al te groot glas.

    Marocchino

    Daarnaast giet je in de Marocchino eerst een chocolade basis in het glas. Daarna wordt het melk schuim gegoten en tot slot de koffie. Vervolgens wordt cacao poeder toegevoegd. De overvloed aan chocolade geeft de drank een sterke smaak.

    Als je een Marocchino drinkt in een bar in Noord Italië, voel je dat het verschil met de cappuccino duidelijk is.
    Rond de kerst vervangen sommige repen cacao poeder door kaneel.

  • Mocaccino, ook wel Mocha genoemd

    De Mocaccino, of Mocha zoals het buiten Italië wordt genoemd, is een Marocchino bereid met warme chocolademelk, ongeveer 3cl, in plaats van cacao poeder.

    Mocaccino

    Er is ook White Mocha, gemaakt met witte chocolade in plaats van pure chocolade.

  • Piccolo latte (Kleine melk)

    Een Piccolo Latte is een kleine versie van de Caffé Latte. Het wordt geserveerd in een koffie kopje, of in een klein glazen kopje. De melk wordt gestoomd en de koffie is mogelijk ristretto: op deze manier kan de drank in een klein glas worden bewaard.

  • Viennese (Weense koffie)

    Weense koffie duidelijk afkomstig uit Oostenrijk. Het wordt geserveerd in traditionele Weense cafés met slagroom op een espresso.

    Weense koffie

Volg deze pagina

Kijk op deze pagina. We updaten ze met onze collectie van de beste Italiaanse koffiesoorten.

Geniet van je Italiaanse koffie! 😄☕

Meer blogs

Over Alle Italiaanse

Hoi! Wij zijn Italiaanse expats en wonen al jaren in Nederland.
Toen we naar Nederland kwamen, namen we een deel van onze traditie met ons mee. En we merkten al snel dat Italië erg populair is bij de Nederlanders. Nu we de Nederlandse cultuur wat beter begrijpen, willen we een account aanbieden met originele inhoud.
We schrijven deze blog ook om Nederlands te oefenen, dus je zult ons schrijven een beetje "creatief" vinden. We houden ervan grammaticafouten te melden. Grazie mille!